L-teanina to aminokwas, który naturalnie występuje w liściach herbaty i odpowiada za jej łagodny, lekko słodkawy smak umami. Matcha zawiera jej więcej niż zwykła zielona herbata, bo krzewy są przed zbiorem cieniowane. Poniżej wyjaśniamy, czym jest L-teanina, skąd się bierze w liściu i jak wpływa na smak matchy.

Czym jest L-teanina?
L-teanina (ang. L-theanine) to wolny aminokwas, który w jadalnych roślinach spotyka się niemal wyłącznie w herbacie (Camellia sinensis) i w kilku grzybach. Nie buduje białek. W liściu herbaty jest jednym z tych związków, które decydują o smaku: odpowiada za umami i słodycz. Gdy cieniujesz krzewy, jej poziom rośnie, bo przy mniejszej ilości światła mniej L-teaniny przekształca się w cierpkie katechiny.
Ile L-teaniny jest w matchy?
Zawartość zależy od odmiany, terminu zbioru i cieniowania. W jednym z badań porównujących herbaty średnia dla zielonej herbaty liściastej wynosiła około 6,5 mg na gram, a w badanej próbce matchy ceremonialnej około 21 mg na gram. To pojedyncze pomiary, nie reguła dla każdej puszki, ale pokazują kierunek: cieniowanie podnosi poziom tego aminokwasu. Porcja 2 g matchy zawiera według takiego szacunku około 40 mg L-teaniny.
L-teanina a smak matchy
To właśnie aminokwasy, a wśród nich L-teanina, nadają dobrej matchy słodycz i aksamitne umami zamiast samej goryczki. Im lepiej cieniowany i wcześniej zebrany liść, tym smak jest łagodniejszy, a kolor bardziej soczysty. Dlatego ceremonialne matchy pija się z samą wodą, a prostsze, bardziej cierpkie, częściej trafiają do latte i deserów (matcha ceremonialna czy kulinarna).
W matchy L-teanina występuje razem z kofeiną. Ile kofeiny jest w porcji, opisujemy w artykule ile kofeiny ma matcha, a różnice względem kawy w tekście matcha czy kawa.
Gdzie jeszcze jest L-teanina?
- Zielona herbata liściasta: mniej niż w matchy, bo bez cieniowania.
- Gyokuro: herbata cieniowana, bogata w aminokwasy, o intensywnym umami (gyokuro: co to jest).
- Czarna i biała herbata: obecna, ale w mniejszych ilościach.
- Hojicha: prażenie zmienia skład, więc smak jest inny, a kofeiny mniej (hojicha: co to jest).
Jak wybrać matchę o pełnym umami?
Poziom L-teaniny nie jest podawany na opakowaniu, ale daje pośrednie wskazówki: cieniowanie (im dłużej, tym więcej), pierwszy zbiór, delikatny smak z wyraźnym umami zamiast cierpkiej goryczy. Ceremonialne Rira no hana++ i Keshi no hana+++ są przeznaczone do picia z wodą, a codzienna Deiji no hana+ do wszystkiego, także do latte.
Najczęstsze pytania
Czy matcha ma L-teaninę?
Tak, jak każda herbata, a ze względu na cieniowanie zwykle więcej niż zielona herbata liściasta.
Skąd bierze się umami w matchy?
Z aminokwasów, w tym z L-teaniny, których poziom rośnie, gdy krzewy są cieniowane przed zbiorem.
Czy hojicha ma L-teaninę?
Tak, jak każda herbata z rośliny Camellia sinensis. Hojicha ma jednak inny profil niż matcha i mniej kofeiny.
Czy cieniowanie wpływa na kolor?
Tak. Krzewy w cieniu produkują więcej chlorofilu, dlatego dobra matcha ma intensywną, soczystą zieleń.