Gyokuro to jedna z najbardziej cenionych japońskich herbat zielonych. Krzewy są cieniowane przez co najmniej około 20 dni przed zbiorem, co wzmacnia umami i słodycz, a zmniejsza cierpkość. Parzy się je w niskiej temperaturze. Matcha powstaje z podobnie cieniowanych liści, ale mielonych na proszek. Poniżej: czym jest gyokuro, jak je parzyć i jak różni się od sencha oraz matchy.
Gyokuro: co to jest?
Nazwa oznacza „kroplę/perłę jadeitu” (玉露). To herbata z liści cieniowanych, która po zbiorze jest parowana, rolowana w igiełkowate listki i suszona. Jest droższa od sencha, bo uprawa wymaga zakrywania krzewów, a plon jest mniejszy.
Po co cieniowanie?
Zasłonięcie krzewów na kilka tygodni przed zbiorem zmienia skład liścia: rośnie zawartość aminokwasów (w tym L-teaniny), a katechiny i garbniki spadają. Efekt to wyraźne umami, intensywna słodycz i mniej cierpkości niż w sencha. Ten sam mechanizm wykorzystuje się w uprawie tenchy, z której robi się matchę (matcha: co to jest).
Jak smakuje gyokuro?
Gęsto, oleiście, z mocnym umami przypominającym bulion warzywny, nutą wodorostów i delikatną słodyczą. Goryczka jest minimalna. To herbata do powolnego picia małych porcji.
Jak parzyć gyokuro?
- Około 5–6 g liści na 100–120 ml wody (proporcje są bardziej skoncentrowane niż przy sencha).
- Woda: około 50–60°C. Zbyt gorąca zniszczy delikatność i wyciągnie gorycz.
- Czas: około 1,5–2 minuty przy pierwszym parzeniu.
- Kolejne parzenia są krótsze i można używać nieco cieplejszej wody.
To wartości typowe. Dla konkretnej herbaty trzymaj się zaleceń sprzedawcy.
Gyokuro a sencha a matcha
| Gyokuro | Sencha | Matcha | |
|---|---|---|---|
| Cieniowanie | Tak, min. ok. 20 dni | Nie | Tak, zwykle 3–4 tygodnie |
| Forma | Liście | Liście | Proszek |
| Smak | Intensywne umami, słodycz | Trawiasty, cierpki | Umami, kremowość |
| Temperatura | 50–60°C | 70–80°C | ok. 80°C |
| Kofeina | Wysoka | Niższa | Wysoka |
Pozostałe rodzaje opisujemy w artykule japońskie herbaty: rodzaje i różnice oraz w tekście sencha: co to jest.
Kofeina
Cieniowanie zwiększa zawartość kofeiny, dlatego gyokuro ma jej więcej niż sencha. Jeśli jesteś na nią wrażliwa lub wrażliwy, pij małe porcje i nie wieczorem (limity kofeiny).
Gyokuro czy matcha?
Gyokuro wybierz, jeśli lubisz małe filiżanki i herbatę ze spokojnym rytuałem parzenia z liści. Matcha będzie lepsza, jeśli wolisz kremową teksturę, napoje z mlekiem i szybsze przygotowanie. Na start sprawdzą się zestaw odkryj matchę lub codzienna Deiji no hana+.
Najczęstsze pytania
Czym gyokuro różni się od matchy?
Obie pochodzą z cieniowanych krzewów, ale gyokuro to liście do parzenia, a matcha to liście zmielone na proszek, które pijesz w całości.
Dlaczego gyokuro jest drogie?
Przez cieniowanie, ręczny lub ostrożny zbiór i mniejszy plon z krzewu.
Czy gyokuro ma dużo kofeiny?
Tak, więcej niż sencha. Cieniowanie podnosi jej poziom.
Dlaczego gyokuro parzy się w niskiej temperaturze?
Żeby wydobyć słodycz i umami, a nie goryczkę. Wysoka temperatura uwalnia garbniki.