Matcha to drobno zmielony proszek z liści zielonej herbaty, które przed zbiorem są cieniowane. W przeciwieństwie do klasycznej herbaty nie wyrzucasz liści po zaparzeniu: proszek rozprowadzasz w wodzie i pijesz razem z nim. Stąd intensywny kolor, kremowa konsystencja i smak, w którym obok lekkiej goryczki wyczuwalne jest umami i naturalna słodycz. Poniżej wyjaśniamy, skąd się bierze, czym różni się od zwykłej zielonej herbaty i jak zacząć ją pić.

Matcha: krótka definicja
Matcha (抹茶) to japońska herbata w proszku, wytwarzana z liści zwanych tencha. Roślina jest ta sama co w każdej herbacie, Camellia sinensis. Różnicę robi uprawa i obróbka: krzewy są zacieniane, liście parowane, suszone, oczyszczane z łodyg i nerwów, a na końcu mielone na bardzo drobny proszek.
Jak powstaje matcha
- Cieniowanie. Na kilka tygodni przed zbiorem (zwykle 3–4 tygodnie) krzewy są przykrywane. Mniej światła to ciemniejsze, bardziej zielone liście i więcej aminokwasów, w tym L-teaniny, odpowiedzialnej za łagodny, słodkawy smak.
- Zbiór. Najlepsze matchy powstają z pierwszego, wiosennego zbioru, kiedy liście są najmłodsze.
- Parowanie i suszenie. Krótkie parowanie zatrzymuje utlenianie i utrwala zielony kolor. Po wysuszeniu powstaje tencha.
- Oczyszczanie. Z liści usuwa się łodygi i nerwy. Zostaje sam miękki miąższ.
- Mielenie. Tradycyjnie na kamiennych żarnach, powoli, żeby nie nagrzać proszku. Z godziny pracy młyna powstaje bardzo niewiele matchy.
Więcej o historii i procesie przeczytasz w artykule Czym jest matcha i dlaczego warto ją pić.
Jak smakuje matcha?
Dobra matcha jest gładka i łagodna. Dominuje świeża, trawiasta nuta, do tego umami (coś jak słodkawa, wytrawna głębia) i delikatna gorycz na końcu. Jeśli napar jest mocno gorzki i cierpki, zwykle winna jest zbyt gorąca woda albo niższy gatunek. Szczegóły: jak rozpoznać dobrą matchę.
Matcha a zwykła zielona herbata
| Matcha | Zielona herbata liściasta | |
|---|---|---|
| Uprawa | Krzewy cieniowane przed zbiorem | Zwykle bez cieniowania (wyjątek: gyokuro) |
| Forma | Proszek z całego liścia | Liście, po zaparzeniu wyrzucane |
| Sposób picia | Zawiesina w wodzie, ubijana chasenem | Napar z liści |
| Smak | Umami, kremowość, lekka goryczka | Świeży, często bardziej cierpki |
| Kofeina | Więcej na porcję proszku (patrz niżej) | Mniej, część zostaje w liściach |
Rodzaje matchy: ceremonialna, codzienna, kulinarna
To nazwy handlowe, nie normy. Ceremonialna jest najdelikatniejsza i przeznaczona do picia z wodą. Codzienna sprawdza się i w klasycznym napoju, i w latte. Kulinarna ma mocniejszy smak do wypieków i napojów z mlekiem. Różnice opisujemy w artykule matcha ceremonialna czy kulinarna. W ofercie mamy trzy matchy: Deiji no hana+ (codzienna), Rira no hana++ i Keshi no hana+++ (ceremonialne).
Skąd pochodzi matcha?
Matchę kojarzymy z Japonią i słusznie. Do znanych regionów należą Uji w prefekturze Kioto, Nishio w Aichi i Kagoshima na południu kraju. Różnice między nimi opisaliśmy w tekście Aichi czy Kagoshima.
Jak pić matchę?
Najprościej: 2 g proszku, odrobina zimnej wody na pastę, potem około 40 ml wody o temperaturze około 80°C i ubijanie chasenem. Pełny przepis w pięciu krokach znajdziesz w poradniku jak przygotować matchę. Jeśli wolisz łagodniejszy napój, zrób matcha latte. Na początek wystarczy zestaw startowy z chasenem, a inne akcesoria omawiamy w tekście zestaw do matchy: co naprawdę warto mieć.
Czy matcha ma kofeinę?
Tak. Ponieważ pijesz cały liść, porcja zawiera jej więcej niż zwykła zielona herbata. Ile dokładnie i ile jej pić dziennie, opisujemy w artykule ile kofeiny ma matcha.
Najczęstsze pytania
Matcha to to samo co zielona herbata?
To ta sama roślina, ale inna uprawa i inna forma. Matcha jest zmielonym, cieniowanym liściem, który pijesz w całości.
Co jest w matchy?
Cały zmielony liść herbaty, a w nim m.in. kofeina, L-teanina i katechiny. Cechy produktu, czyli kolor, zapach i smak, opisujemy w tekście matcha: właściwości, skład i smak.
Ile wystarczy matchy na jedną porcję?
Od 1,5 do 2 g, czyli około pół płaskiej łyżeczki do łyżeczki, zależnie od drobności proszku. Najdokładniej odmierzysz ją na wadze kuchennej.
Czy matchę można pić codziennie?
Tak, to zwykły napój. Pamiętaj tylko, że zawiera kofeinę, więc policz ją razem z kawą i herbatą (ile kofeiny ma matcha).